Qaraqalpaq jazba ádebiy tiliniń qáliplesiwinde Ájiniyazdıń ornı

The role of Ajiniyaz in the formation of the Karakalpak written literary language

Main Article Content

Karlıbaeva G.E.

Abstract

The article examines the role of the great classical poet of the Karakalpak people, Ajiniyaz Qosibay uly (1824–1878), in the formation and development of the Karakalpak written literary language.

Article Details

Section

Articles

How to Cite

Karlıbaeva G.E. (2026). The role of Ajiniyaz in the formation of the Karakalpak written literary language. Partner Conferences of the International Scientific Journal Research Focus, 837-843. https://doi.org/10.66073/ReFocus-Conf/0910166

References

Абдиназимов Ш. Бердақ шығармаларының тили. – Тошкент: Фан, 2006. – B.29.

Айымбетов Қ. Қарақалпақ фольклоры. – Нөкис: Қарақалпақстан, 1977. – B.127-128, 157-158; Халық даналығы. – Нөкис: Қарақалпақстан, 1988. – B.170-172.

Алламбергенов К. Қарақалпақ әдебиятында айтыс. – Нөкис, 1989. – B.5-82, 94-97; Әжинияз – айтыс шебери // Қарақалпақстан муғаллими. – Нөкис, 1999. – № 3-4; Руўхый гөззаллық тымсалы // Илим ҳәм жәмийет. – Нөкис, 2013. – № 3.

Атаханов Б. Әжинияз шығармаларын оқытыўдың айырым мəселелери // Қарақалпақстан муғаллими. – Нөкис, 1992. – №2. – B. 82-84.

Әлеўов Ө. Әжинияздың жəмийетлик-педагогикалық көз қарасларынан // Қарақалпақ тилинде оқыйтуғын мектеплердиң муғаллимлери ушын методикалық жəрдем. – Нөкис-Ташкент, 1976; Әжинияздың ағартыўшылық ойлары. – Нөкис, 1982; Әжинияздың эстетикалық көз-қараслары // Еркин Қарақалпақстан. – Нөкис, 1992, 28-ноябрь; Қарақалпақстанда тəлим-тəрбиялық ойлардың қəлиплесиўи ҳəм раўажланыўы. – Нөкис, 1993, – B.321-323; Әжинияз оқыў – билим ҳаққында // Илимий-методикалық топлам. – Нөкис, 1976. – B.190-193.

Базарбаев Ж. Адам улы адам қəдирин билмесе // Әмиўдəрья. – Нөкис, 1999. – №5-6. – B.4-8. Бу дунëнинг кўрки // Ўзбекистон адабиëти ва санъати.1999. 17-декабрь; Әжинияз поэзиясында инсан философиясы // Қарақалпақ тил билими ҳәм әдебияттаныўы мәселелери. – Нөкис, 2014. – № 2.– B.9-18; Инсан қәдириниң жапакеши // Илим ҳәм жәмийет. – Нөкис, 2004. – № 1; Әжинияз шайырдың туўылған сәнеси ҳаққында бирер сөз // Илим ҳәм жәмийет. – Нөкис, 2010. – № 1-2; Әжинияздың сөз маржанлары – бийбаҳа байлық // Еркин Қарақалпақстан. – Нөкис, 2004. 5-июль; Әжинияз лирикасының мухаббат философиясы // Қарақалпақстан жаслары. – Нөкис, 2004. 12-август.

Байниязов Қ. Қосықтың күши. – Нөкис: Қарақалпақстан, 1977.

Генжемуратов Б. Әжинияз лирикасының поэтикасы. – Нөкис: Билим, 1997.

Дəўқараев Н. Шығармаларының толық жыйнағы. 3-том. – Нөкис, 1979. – B.83.

Дәўқараев Н. Революциядан бурынғы қарақалпақ классиклери дөретпелери: филол. фан. номз. дис... автореф. – Тошкент, 1946.

Жəримбетов Қ. Ашық Зийўар. – Нөкис: Билим, 1998; XIX әсир қарақалпақ лирикасының жанрлық қәсийетлери ҳәм раўажланыў тарийхы. – Нөкис: Билим, 2004.

Жәримбетов Қ. Әжинияз поэзиясының көркем-эстетикалық дәреклери // Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик университетиниң Хабаршысы. – Нөкис, 2015. – № 2. – B. 110.

Исмайлова А. Мектеплерде Әжинияз шығармаларын оқытыў мəселесине // Еркин Қарақалпақстан. – Нөкис, 1994. 13-сентябрь.

Камалов С. , Кошанов Ә. Қарақалпақстан тарийхы. – Нөкис, 1993. – B.170.

Қəлимбетов Б. Әжинияз лирикасы. – Нөкис: Қарақалпақстан, 1981.

Қайырбаев Ж. Әжинияздың нəсият қосықлары ҳəм олардың тəлим ислеринде алатуғын орны //Қарақалпақстан муғаллими. – Нөкис, 1999. – №3-4. – B.12-15. DOI: https://doi.org/10.1108/eb018825

Қарлибаева Г. Ажиниёз асарлари тилининг фонетик-морфологик тавсифи: филол. фан. номз. дис… автореф. – Нукус, 2002; Ажиниёз асарлари тилининг семантик-стилистик хусусиятлари: филол. фан. докт.. дис… автореф. – Нукус, 2017; A’jiniyaz shi’garmalari tilinin’ fonetikali’q ha’m morfologiyali’q si’patlamasi’. – No’kis: Qaraqalpaqstan, 2012; Әжинияз шығармалары тилиниң семантика-стилистикалық өзгешеликлери. Монография. Нөкис: Карақалпақстан, 2017; Ájiniyaz shıǵarmaları tili. Monografiya. – No’kis: Bilim, 2024.

Қурамбаев К. Кеўил-кеўилден суў ишер // Илимий изертлеўлер. – Нөкис, 1991.– B.33-62; Взаимное обогащение литератур. – Нукус, 1993.

Мəмбетов К. Әжинияз (илимий очерк). – Нөкис: 1994; Қарақалпақ əдебиятының мақтанышы // Еркин Қарақалпақстан. – Нөкис, 1995. 30-март.

Муртазаев А. Шайырдың муҳаббаты. – Нөкис: Қарақалпақстан, 1988.

Насыров Д.С. Становление каракалпакского общенародного разговорного языка и его диалектная система. – Нукус-Казань, 1976. – С.233.

Пахратдинов А. Әжинияз шайырдың көркемлик дүньясы. – Нөкис: Qaraqalpaqstan, 2014.

Пирназаров А. Күнхожа, Әжинияз, Сыдық шығармаларында қолланылған дөретиўшилик усыллар. – Нөкис: Билим, 2000.

Сейтова З. Әжинияздың эстетикалық көз қараслары // Қарақалпақстан муғаллими. – Нөкис, 1999. – №1-2. – B.53-56.

Султанов Қ. Инсан қүдирети. – Нөкис, 1992.

Тлеўмуратов М. Қарақалпақ ҳəм өзбек халықларының мəдений байланысларының тарийхынан. – Нөкис, 1993. – B.15-16.

Ҳайитметов А. Ажиниëз ўзбек адабиëти кўзгусида // Ўзбек тили ва адабиëти. – Тошкент, 2000. – №1. – B.3-7.

Ҳамидов Ҳ. Қарақалпақ тили тарийхының очерклери. –Нөкис: Қарақалпақстан, 1974. – B.247.

Юсупова П. Әжинияз шығармаларын көркем оқытыў // Қарақалпақстан муғаллими. – Нөкис, 1994. 19-ноябрь.